W dniach od 16 do 19 kwietnia 2026 roku odbyły się finały 52. Olimpiady Geograficznej organizowanej przez Polskie Towarzystwo geograficzne. Spośród 2033 zgłoszeń i 2005 uczniów dopuszczonych do pisania pracy w pierwszym etapie tej edycji Olimpiady, do ostatniego etapu zawodów dopuszczonych zostało 126 zawodników reprezentujących szkoły zlokalizowane od Szczecina po Białystok i od Gdyni po Ustrzyki Dolne. W czwartek, w Chorzowskim Centrum Kultury, w obecności prezydenta miasta Chorzowa Szymona Michałka, prorektor Uniwersytetu Śląskiego prof. Katarzyny Tryndy oraz licznie zaproszonych gości, odbyła się uroczystość rozpoczynająca finały 52. Olimpiady Geograficznej. Podczas gali znalazły się liczne powitania oraz bogata oprawa artystyczna przygotowana m.in. przez młodzież Uniwersyteckiego Liceum Ogólnokształcącego im. Juliusza Słowackiego w Chorzowie, kierowanego przez Przemysława Fabjańskiego, organizatora tegorocznych finałów.
Poniżej przytaczamy słowa powitania Przewodniczącej Polskiego Towarzystwa Geograficznego kol. Urszuli Myga-Piątek, skierowane do uczniów, nauczycieli, organizatorów i gości, a oczytane w jej imieniu przez kol. Tomasza Witesa, Wiceprzewodniczącego PTG.
Szanowni Państwo,
Drodzy Uczniowie, Nauczyciele, Organizatorzy i Goście,
W imieniu Polskiego Towarzystwa Geograficznego z ogromną radością witam Państwa na otwarciu zawodów finałowych 52. Olimpiady Geograficznej. Olimpiada Geograficzna jest wydarzeniem organizowanym z myślą o młodych, zdolnych ludziach, pełnych zamiłowania i odwagi w poznawaniu świata. Ale niezależnie od tego, ile mamy lat, nas wszystkich łączy wspólna pasja. Bo Olimpiada Geograficzna to wydarzenie, które łączy generacje, na którym spotykają się rok do roku uczniowie, nauczyciele, naukowcy – członkowie komitetów okręgowych i komitetu głównego – którzy sami często byli uczestnikami wcześniejszych edycji olimpiad. Tak wytworzyła się silna tradycja geograficzna, w oparciu o spójność pasji przekazywanej z pokolenia na pokolenie i budowanie geograficznej wspólnoty.
Pomysł, na traktowanie tego wydarzenia w kategoriach zawodów – owej Olimpiady – które łączą intelektualne współzawodnictwo ze sportową rywalizacją, a może nawet przygodą, tworzy bardzo atrakcyjną formę o unikatowej wartości i jakości. Drodzy uczestnicy zawodów finałowych, wybraliście jako konkurencję w tych zawodach geografię. Zastanówmy się przez chwilę co mieści się w zakresie Waszej zawodniczej dyscypliny. Przez analogię do lekkiej atletyki startujecie w wieloboju. W czasach dostępu do szczegółowych i bardzo wyrafinowanych źródeł danych oraz zaawansowanych metod i technologii geografia jawi się jako meganośnik danych o naszym świecie. Ale przygotowując się do Olimpiady zapewne już wiecie, że geografia to coś więcej niż mapy i statystyki. To nauka o relacjach między człowiekiem a środowiskiem, relacjach zachodzących w różnych skalach przestrzennych i wymiarach czasowych. Możemy wyobrazić sobie geografię jako most, po którym wszystkie zjawiska i procesy zachodzące w przeszłości przemieszczają się i odzwierciedlają w aktualnych krajobrazach. Geografia jest sztuką czytania krajobrazu, czytania ze zrozumieniem, a więc interpretowaniem złożonych procesów i co
więcej przewidywaniem dalszych scenariuszy. Do tego czytania służą nam nie tylko szkiełka i oczy, ale właśnie różnorodne źródła i metody – tak jak języki, w których porozumiewamy się ze środowiskiem geograficznym. Obecnie geografia to nauka o zaawansowanym warsztacie metodycznym, pozwalająca na przetwarzanie zbioru szczegółowych danych przestrzennych, matematycznie i statystycznie analizowanych poprzez wskaźniki, metryki, indeksy i wzory. To nauka, do której zagląda coraz śmielej sztuczna inteligencja. Ale to też nauka, która otwiera badaczy na jej fascynujące wymiary – na świat pełen bodźców, wrażeń, emocji, piękna, zapraszająca do ulotnego doświadczenia i trwałego
gromadzenia doświadczeń, do budowania geograficznej wrażliwości i świadomości, opartej na humanistycznych relacjach przyrody i społeczeństwa. Drodzy uczestnicy zawodów finałowych, potraktujmy te zawody jako rodzaj święta, na którym spotykają się ludzie, którzy patrzą szerzej, widzą dalej, słyszą więcej, ale i mówią głośniej, aktywnie działają – nie są obojętni, są zdolni do zadawania trudnych pytań i gotowi do poszukiwania odpowiedzi. Świat nadal jest pełen tajemnic, Ziemia ciągle dostarcza nam wielu zagadek, zaskakuje nowymi wyzwaniami. Sądzę, że im będziecie starsi, tym bardziej będziecie rozumieć i cenić rangę oraz znaczenie kompleksowej wiedzy geograficznej.
Bez względu na wyniki uzyskane podczas tegorocznej finałowej rywalizacji życzę Wam, abyście nie zeszli z geograficznej ścieżki i oby ta, stała się w przyszłości Waszą drogą życiową. Niech ta Olimpiada będzie nie tylko sprawdzianem wiedzy, ale właśnie początkiem drogi pełnej ciekawości, odpowiedzialności i geograficznej wyobraźni.
Uczestnikom zawodów już gratuluję dotychczasowych osiągnięć i odwagi w podejmowaniu intelektualnych wyzwań. Nauczycielom i opiekunom dziękuję za inspirację i codzienne wsparcie i indywidualną pracę z Olimpijczykami, a Organizatorom – za stworzenie przestrzeni, w której młode talenty mogą się rozwijać. Zapraszam do realizowania tych pasji w Polskim Towarzystwie Geograficznym, które chętnie utworzy sekcję młodych geografów.
Na ręce Przewodniczącego Komitetu Głównego OG prof. Zbigniewa Podgórskiego i całej grupy zaangażowanych osób z Komitetu Głównego i Komitetów Okręgowych, Gospodarzom tegorocznej Olimpiady – Dyrekcji i nauczycielom Uniwersyteckiego Liceum Ogólnokształcącego im. Juliusza Słowackiego w Chorzowie wyrazy wielkiego uznania i podziwu za starania, talent organizacyjny, wspaniałą koordynację o logistykę przedsięwzięcia jakim jest Olimpiada Geograficzna, która stała się już dzisiaj marką o ugruntowanej pozycji i tradycji, a nasi laureaci rozsławiają tę markę w świecie na międzynarodowych zawodach – w tym roku w Stambule.
Życzę wszystkim uczestnikom satysfakcji z rywalizacji i radości sukcesów. A ponieważ to zawody, to życzę powodzenia i odwagi w dotarciu na sam szczyt!
W piątek 17 kwietnia odbyły się zawody pisemne składające się z trzech podejść obejmujących zagadnienia z geografii fizycznej, kartografii, geografii społeczno-ekonomicznej i regionalnej. Podczas gdy jurorzy sprawdzali olimpijskie prace, uczestnicy zawodów wzięli udział w drużynowym konkursie terenowym, w którym I miejsce zajęła drużyna w składzie: Jakub Frydryszak (LO nr 1 w Jarocinie), Emilia Górska (PLO nr II w Opolu), Filip Kubiak (IV LO w Sosnowcu) i Roch Sobczyński (III LO w Gdyni). Wieczorem Olimpijczycy wzięli udział w pokazie w Planetarium – Śląskim Parku Nauki. Kolejny dzień zawodów uczestnicy zawodów finałowych spędzili na wycieczce terenowej prowadzonej przez dr Martę Chmielewską (Przewodniczącą Oddziału Katowickiego PTG) oraz prof. Jerzego Runge, który już dzień wcześniej wygłosił wykład wprowadzający w śląskim planetarium. Bogaty program sobotniego wyjazdu terenowego obejmował m.in. układ urbanistyczny Chorzowa Starego i Bytomia, chorzowskie Muzeum Hutnictwa, hałdę (Góra Antonina) w Rudzie Śląskiej. Nie zabrakło też osiedli górniczych oraz przykładów zrewitalizowanych obszarów pokopalnianych.
W niedzielę 19 kwietnia w ustnej części zawodów wzięło udział 28 uczniów, którzy osiągnęli najlepsze wyniki w części pisemnej. Ta część zawodów składała się z wypowiedzi ustnych oraz multimedialnego quizu geograficznego. Podczas uroczystego zakończenia, w którym wziął udział m.in. Sekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura, zawodnicy, nauczyciele, organizatorzy i goście, poinformowano, że wszyscy zawodnicy części ustnej otrzymali tytuł laureata 52. Olimpiady Geograficznej. Zwycięzcą 52. Olimpiady Geograficznej został Mateusz Stawarz z II LO w Rybniku (nauczyciel mgr Sławomir Targosz). Drugą lokatę uzyskał Karol Knyspel z V LO w Warszawie (nauczyciel mgr Agnieszka Matysiak). Trzecie miejsce zajął Artur Falenta z ULO w Toruniu (nauczyciel mgr Arkadiusz Stańczyk). 12 uczestników (którzy zajęli lokaty od 1 do 10) wezmą udział w obozie kwalifikacyjnym do zawodów międzynarodowych, które w sierpniu 2026 roku odbędą się w Stambule. Wśród wydarzeń towarzyszących gali zamknięcia olimpijskich finałów znalazło się wręczenie odznaki imienia Profesor Anny Dylikowej. Wyróżnienie to w tegorocznej edycji Olimpiady Geograficznej otrzymał nauczyciel geografii w XXVII LO w
Warszawie mgr Przemysław Cieślak. Pełna lista laureatów, liczne dodatkowe informacje oraz Wirtualne Muzeum Olimpiady Geograficznej znajduje się na stronie internetowej Olimpiady Geograficznej.
Władze Polskiego Towarzystwa Geograficznego serdecznie gratulują uczestnikom wszystkich szczebli zawodów, ich nauczycielom oraz opiekunom, jednocześnie kierując na ręce Przewodniczącego Komitetu Głównego Olimpiady Geograficznej kol. Zbigniewa Podgórskiego, Przewodniczącego Jury kol. Marka Barwińskiego oraz wszystkich jurorów, wolontariuszy, i organizatorów Olimpiady Geograficznej, serdeczne podziękowania za perfekcyjną organizację i kontynuację geograficznej idei olimpijskiej.
Relację przygotował: Tomasz Wites
